SZTUKA I FARMACJA – Niepodległa w zasięgu – Zduńska Wola

Oto Konstancja Niwińska (z d. Wisłocka) – żona aptekarza Jana Niwińskiego, z którym prowadziła aptekę na ul. Łaskiej 10, na początku XX w. Autorką obrazu jest Aniela Wisłocka – jej rodzona siostra – ceniona polska malarka i rzeźbiarka, której prace figurowały w katalogu zbiorów Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie (1925 r.).

Obie siostry ambitnie realizowały swoje życiowe cele. Konstancja w latach 1902-1903 starała się o stopień drogistki przechodząc odpowiednie egzaminy. Drogistki zajmowały się przygotowaniem leczniczych maści, kremów kosmetycznych, a także kropli oraz proszków pomocnych w niektórych dolegliwościach. Robiły to jednak najczęściej na zapleczu apteki, bowiem klienci bali się przyjmować specyfiki sporządzone przez kobiety. Mimo to Księga Adresowa Polski z 1929 roku dla handlu, przemysłu, rzemiosł i rolnictwa podaje, że Konstancja Niwińska była właścicielką apteki oraz fabryki wody gazowej w Zduńskiej Woli.

Talent Anieli Wisłockiej również został doceniony. Jej rzeźby znalazły się na paryskiej wystawie rzeźb i obrazów na polach elizejskich, na której swoje obrazy wystawiał m.in. młody Wojciech Kossak. Jak podaje korespondent Biblioteki Warszawskiej, czyli pisma poświęconego naukom, sztukom, przemysłowi i sprawom politycznym z 1890 r.,

„(…) panna Aniela Wisłocka, utalentowana malarka, wystawia popiersie młodej kobiety. Przebywając w roku zeszłym we Florencji, artystka nasza wzięła się tam do dłuta – po kilku miesiącach nauki w akademi sztuk pięknych, otrzymała medal na konkursie, co ją tem więcej zachęciło do tej gałęzi sztuki tak mało u nas uprawianej. (…)” [Biblioteka Warszawska, Warszawa 1890, s. 281.]

NDIGORP022420 0609 195x300 NDIGORP022420 0610 173x300

 

 

Fot. Korespondencja Anieli Wisłockiej do Seweryna Böhma, sekretarza Towarzystwa Przyjaciół sztuk Pięknych w Krakowie. Lwów 1892 r. Źródło: Biblioteka Jagiellońska.

 

W zduńskowolskim muzeum znajduje się portret Konstancji, który Wisłocka stworzyła w 1896 r.
Obraz autorstwa Anieli Wisłockiej (siostry Konstancji) to sporych rozmiarów olej na płótnie, wykonany w roku 1896. Niemalże monochromatyczny portret przedstawia kobietę w ciemnej sukni i zdobnym kapeluszu z piórami. Jedna jej dłoń, ubrana w rękawiczkę wsparta jest o oparcie krzesła; druga dłoń, przystrojona w bransoletę spoczywa na udach, co nadaje lekkości całej kompozycji. Obraz utrzymany jest w ciemnej tonacji, a najbardziej świetlistymi akcentami są twarz oraz lewa dłoń portretowanej. Niwińska z nieznacznym uśmiechem spogląda w dal. Statyczna kompozycja i stonowana kolorystyka nadają dziełu spokoju i powagi. Mamy tu idealnie zachowane, spójne proporcje oraz precyzyjną grę światłocieni. Jest to więc praca realistyczna.

W muzeum posiadamy jeszcze kilka innych prac Wisłockiej przekazanych przez rodzinę.

Na Strone 300x190

Fot. Pierwszy od prawej widoczny charakterystyczny budynek, w którym mieściła się apteka państwa Niwińskich przy ul. Łaskiej. Zduńska Wola,okres międzywojenny. Źródło: zbiory Muzeum Historii Miasta Zduńska Wola. Współcześnie na balustradzie balkonu widoczny napis: apteka Niwińskich.

 

Ojciec sióstr Konstancji i Anieli był znanym w Łodzi lekarzem, a nawet ordynatorem (razem z Alfredem Kruschem) od 1891 roku pierwszego łódzkiego szpitala im. św. Alfreda. Jan Wisłocki zasłużył się na polu społecznym i charytatywnym. Z jego inicjatywy powstał w Łodzi dom starców, przytułek położniczy, komitet kolonii letnich dla dzieci. Pisał także do „Dziennika Łódzkiego”. Do Zduńskiej Woli przybył w czasie I Wojny Światowej. Tutaj też zmarł i został pochowany wraz z córką Konstancją i zięciem Janem Niwińskim na starym zduńskowolskim cmentarzu. Aniela Wisłocka zmarła w 1939 roku, a jej grób znajduje się na tym samym cmentarzu.

Mąż Konstancji – Jan Niwiński (choć jedynie przez krótką chwilę) wybrany został pierwszym burmistrzem Zduńskiej Woli W II RP.

________________________________________________________________
„Niepodległa w zasięgu – Zduńska Wola” to cykl krótkich informacji dotyczących historii Zduńskiej Woli i losów jej mieszkańców w dobie odzyskiwania przez Polskę niepodległości.

 

Tekst: Gabriela Górska

Opis obrazu: Marta Gmyrek